Tanbur Nedir? Tanbur Nasıl Çalınır?
Tanbur (ayrıca tambur olarak da bilinir), Türk makam müziğinin en önemli çalgılarından biridir. Mızrapla ya da yayla çalınan telli bir çalgıdır ve tanbur çalan kişiye “tanburi” denir. Türk klasik müziğinin temel dörtlüsünü oluşturan dört çalgıdan biridir. Müzik tarihi boyunca farklı biçim ve boyutlarda kullanılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nda 17. yüzyılda son hâlini almış ve müzikte çok daha popüler hale gelmiştir. O dönemde çoğunlukla İstanbul'da yaşayan müzisyenler tanbur enstrümanını müziklerinde kullanmış, tanbur da yavaş yavaş Türk müziğinin ve kültürünün büyük bir parçası hâline gelmiştir.
Tanburun kökenine dair pek çok kuram vardır; ancak çalgı, çoğunlukla Türklerin kullandığı, Anadolu ve Asya kökenli çalgılarla daha fazla benzerlik gösterir. Çalgının bir başka Türk çalgısı olan kopuzdan geldiği varsayılır. Kimileri ise Sümer çalgısı “pantur”dan türediğine inanır. Ne var ki bu köken anlatılarını kanıtlamanın ya da çürütmenin bir yolu yoktur; çünkü hiçbirine dair tarihî bir kanıt bulunmamaktadır.
Tanburun kökeni üzerine konuştuğumuza göre, sıklıkla tambur diye de anılan tanbur çalgısının kendisi hakkında biraz daha konuşalım.
Tanbur Nedir?
Yukarıda açıkladığımız gibi Tanbur (ya da tambur), bugüne ulaşan en eski Türk çalgılarından biridir ve Türk müziğinde, özellikle klasik müzikte çok önemli bir yere sahiptir. “Tanbur” adının Arapça “tunbur” sözcüğünden geldiğine inanılır. Çağlar boyunca var olduğu için tanburun kökeni belirsizdir. Tanburun pek çok farklı biçim ve boyuta girdiği, Asya boyunca yayılarak tambura ve dombra gibi benzer çalgıların doğmasına yol açtığı bilinir; ancak bugün bildiğimiz çalgı hâline Osmanlı İmparatorluğu'nda on yedinci yüzyılda gelmiştir. Çalgıya giderek daha fazla kişinin ilgi göstermesi ve tambur çalabilen müzisyenlere verilen ad olan “tanburi”lerin çoğalmasıyla tanbur, yavaş yavaş Türkiye'nin en popüler ve en kolay tanınan çalgılarından biri hâline geldi.
Şunu da beğenebilirsiniz: Türk Profesyonel Tanbur HST-142
Tanbur Türleri
Tanburun 2 türü vardır. Bunlar aşağıda listelenmiştir:
- Yaylı tanbur
- Telli tanbur
Şunu da beğenebilirsiniz:
Tanbur Nasıl Çalınır?
Tanbur çalmak aslında bağlama ya da saz çalmaya benzer. Sazla deneyiminiz varsa tanbur çalmak sizin için çok daha kolay olabilir. Öncelikle, tanburu nasıl çalacağınızı öğrenmek için tanburu nasıl tutacağınızı öğrenmeniz gerekir. Tanburu tutmanın birkaç yolu vardır; ancak en çok kullanılan pozisyonlardan biri, tanburun yuvarlak teknesini bacaklarınızın arasına alıp sıkıştırdığınız pozisyondur. Tanburunuzdan ses çıkarmak için tanburdaki altı telden birine basmanız ve baskın elinizle, belirli bir notayı elde etmek üzere kullanacağınız yayı hareket ettirmeniz gerekir. Tellere çok sert basmamaya çalışın; aksi hâlde yaya ve tellere zarar verir, ileride sorun yaşayabilirsiniz. Tanbur çalgısını profesyonelce çalmayı öğrenmek için ders almanızı öneririz.
Şunu da beğenebilirsiniz: https://salamuzik.com/blogs/news/all-about-yayli-tanbur
Yorum yapın