Elektro Ud Nedir? Elektro Ud Nasıl Çalınır?

Gerçek adı El-oud olan bu çalgı, Türkler tarafından "ud" diye okunmuştur. Avrupalılar ve Haçlı Seferleri aracılığıyla bu çalgıyı tanıyıp almışlar ve ona lute, liouto, alaud, luit gibi adlar vermişlerdir. Yaygın kanaatin aksine ud bir Arap çalgısı değildir. Çünkü Araplar 7. yüzyılda bu çalgıyı Horasan'da çalışan Türklerde görmüş ve kendi ülkelerine götürmüştür. Ud aslında bir Türk çalgısıdır ve "kopuz" ile arasında neredeyse hiçbir fark yoktur. Bu süreçten sonra bütün dünyaya yayılmıştır.

Udun Yapısı

Udun yapısına bakıldığında, göğüs ve teknenin yanı sıra 5 ayrı bölümden oluştuğu görülür. Tekne bölümünde kayısı, gürgen, ceviz ve erik gibi ağaçlar kullanılarak üretilir. Altı çift teli vardır; bu tellerin üç çifti çelik, üç çifti misinadır. Bütün bu malzemeler ud fiyatlarında ve modellerinde de farklılığa yol açar.

Udun türleri ve özellikleri nelerdir?

Udu diğer çalgılardan ayıran en önemli özellik, kısa saplı ve büyük tekneli olmasıdır. Bu yönüyle, içi boş olmasına rağmen aslında zarif bir çalgıdır.

Şunu da beğenebilirsiniz: Ud Telleri Nasıl Değiştirilir?

Biçim açısından bakıldığında, tekne yapısı ve taşınabilirliği değerlendirildiğinde udu diğer çalgılardan ayırmak ve çalmak daha zordur. Ancak yarattığı etki ve çıkardığı sesle çok önemli ve büyük bir sanat olarak da anılır. Ud fiyatları ve modelleri yapıya ve biçime göre ayrılır. Kadınların ve erkeklerin kullanımına göre farklı türlerde üretilir. Udun özelliklerinden söz edecek olursak:

• Ladin fırınlanmış kapak
• Maun sap
• Ladin fırınlanmış sap
• Klavye abanoz ya da pelesenk
• Üst eşik abanoz ya da pelesenk
• Siyaha boyanmış gürgen eşik
• Sapın üst kısmında, yani klavye genişliği 4 cm
• Sap altı klavye genişliği 6 cm
• Sap uzunluğu 19,5 cm
• Tekne uzunluğu 49,5 cm
• Tekne derinliği 18 cm
• Tekne genişliği 37 cm
• İki eşik arası 58,5 cm
• Tel sayısı 11
• Tekne dilim sayısı 21
• Cilalı
• Abanoz ya da pelesenk burguluk
• Kılıf ya da mızrap aksesuarı olabilir

Elektro ud nasıl çalınır?

Ud eğitimlerine her zaman udu doğru tutmayı öğrenerek başlanır. Udu doğru çalmanın ilk adımı onu doğru tutmaktır. Ud genellikle oturarak çalınır ve doğru tutuş aynı zamanda dik bir duruş sağlar. Doğru açı yakalandığında çalmak da kolaylaşır.

Duruştan sonra perde kontrolü ve notalara basacak parmakların açısı, çalmayı kolaylaştıran ve basılan yerde sesin doğru çıkmasını sağlayan etkenlerdir. Başparmak sapın arkasında durmalı ve diğer bütün parmakları desteklemelidir. Böylece diğer parmaklar fazla kasılmaz, onları rahatça hareket ettirebilirsiniz. Tellere sıkıca basılmalıdır; ancak o zaman ses dolgun çıkar. Mızrabın vurulacağı noktada tellerin orta bölümüne ulaşılmalıdır; böylece akustikten çok daha fazla yararlanılabilir.

Şunu da beğenebilirsiniz: Oude Elektro Ud

Mızrap kullanma çalışması, ud eğitiminin en başında yapılmalıdır.

Bu çalışmaların her biri, icra sırasında takılmadan doğru ses çıkarmanızı sağlar. Çalışmalar ne kadar düzgün yapılırsa sonuç o kadar iyi olur. Özensiz ve düzensiz yapılırsa ud, hayatınızdan tamamen çıkabilecek bir çalgıya dönüşür.

Udu akortlu çalmak ve sesleri iyi öğrenmek, bu perdesiz çalgıyı doğru öğrenmek açısından önemlidir. Aksi hâlde çıkan ses farklı algılanır ve sesler birbirine karışır. Doğru ilerleme kaydedilirse eğitiminiz başarılı olur.

Şunu da beğenebilirsiniz: Elektro Ud Hakkında Her Şey