Ud Nasıl Çalınır? 7+ Videoluk Ücretsiz Ders Serisi

Ud, perdesiz bir çalgıdır ve telli, mızrapla çalınan çalgılar kategorisinde yer alır. Ses genişliği 3 oktav olan ud, 11 ya da 12 telle kullanılabilir. Yerli bir Türk çalgısı değildir; ancak Anadolu’da en az beş yüzyıldır çalınan bir çalgıdır. Ayrıca ud, tarih boyunca Orta Asya, Mezopotamya, İran ve Arabistan’dakiler de dâhil olmak üzere pek çok medeniyet tarafından kullanılmıştır.

Ud çalgısının gövdesi geniş bir yapıya sahiptir. Hafif ağaçtan yapılmış derin ve dilimli bir teknedir. Ağacın hafif olması gerekir; çünkü tekneye vurulduğunda tınlaması gerekir. Udun yapımında kullanılan malzemenin kalitesi, iyi tınlaması ve uzun ömürlü olması açısından çok önemlidir. Tekne için maun ve gürgen gibi sert ağaçlar tercih edilir. Kavisli sırtıyla daire biçiminde dizilmiş 19 ya da 21 dilimden yapılır. Saptaki burgular geriye doğru yerleştirilmiştir. Udun burguları burguluğa takılır. Mızrabı diğer mızraplardan daha uzundur ve parmakların arasında tutulur.

Uda Giriş: Çalgıya ve Kökenlerine Genel Bir Bakış

Bazı kaynaklarda udu Farabi’nin icat ettiği söylenir. Farabi’nin bir mucit olarak algılanmasının başlıca nedeni, udda ustalaşmış bir müzisyen olması ve uda kazandırdığı akort sistemidir. Döneminde ud hakkında en kapsamlı bilgiyi verenlerden biri olan Farabi, o zamana kadar dört telli bir çalgı olan uda beşinci teli eklemiştir.

Türkiye Diyanet Vakfı’na göre, uda benzeyen ilk çalgı antik Mısır’da 19. ve 29. hanedanlar döneminde çalınmıştır. Çalgının bu hanedanlar döneminde (MÖ 1320–1085) yapıldığı düşünülmektedir. Bu döneme ait kil kabartmalardan birinde, udun atası sayılabilecek bir çalgı betimlenmiştir. Udun, yüzyıllar sonra Müslüman Orta Doğu’da yeniden ortaya çıkışına kadar geçen tarihi pek iyi bilinmemektedir.

Ud Akordu: En İyi Ses Kalitesi İçin Udunuzu Nasıl Akort Edersiniz?

Ud akordunda kullanılan dört temel teknik vardır.

1) Geleneksel olarak 5 telli bir yapıya sahip olan ud, ince notalardan kalına doğru sırasıyla şöyle akort edilir: sol, re, la, mi, re.
2) Çağdaş altı telli udda (aynı sırayla): sol-re-la-mi-re-la (Targan, çaldığı esere göre bu kalın la’yı bazen kalın bir Sol olarak kullanırdı);
3) Bacanos’un yaptığı değişiklik: sol-re-la-mi-si-fa;
4) Cinuçen Tanrkorur’un akort sistemindeki en kalın “mi” ise sol-re-la-mi-si- şeklindedir.

Ud akordu için çeşitli cihazlar ya da uygulamalar da kullanılabilir. Bu noktada, akort sisteminin ud çalgısına göre ayarlandığından emin olun. Doğru akort edilmezse akordu yanlış yapabilirsiniz. Bu konuda uzman değilseniz, öğretmeninizden ya da bir uzmandan destek alabilirsiniz. Böylece akort tekniklerini daha ayrıntılı öğrenir ve bundan sonra bu işlemleri yaparken pek zorlanmazsınız. Her hâlükârda, bir konuyu önce bir uzmandan dinlemek ya da araştırma yaptıktan sonra bir uzmandan öğrenmek sizin için her zaman çok daha faydalı olacaktır.

Daha Ayrıntılı Rehber: Ud Çalgısı Kolayca Nasıl Akort Edilir

Parmak Yerleşimi: Akıcı Bir Çalış İçin Klavyede Ustalaşmak

Bu konuda yeterli bilginiz yoksa, bir öğretmenle öğrenmeniz sizin için çok faydalı olacaktır.

Öncelikle udun tellerinin adlarını ve numaralarını öğrenmeniz gerekir. Ardından burgu-tel eşleşmelerini bilmeniz gerekir. Akort edilmiş teller ses vermeye başladığında, bir ses hafızası oluşturmanız gerekir. Alıştırma yaptıkça bu sizin için çok daha kolay hâle gelecektir. Pozisyonlar, tellerin klavye üzerindeki yeri ve çok daha fazlası hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Ud nasıl çalınır: Yeni Başlayanlar İçin Temel Ud Teknikleri

Tam bu noktada, öğrenmeniz gereken konuları anlattıktan sonra, Sala Muzik olarak sizin için YouTube’da bir eğitim serisi hazırladık. Uzman öğretmenlerimiz eşliğindeki bilgiler ve eğitimler sayesinde, dünyanın neresinde olursanız olun kendinizi geliştirebileceksiniz. Daha fazlası için web sitemizdeki ürünleri inceleyebilir ve bizi sosyal medya kanallarından takip edebilirsiniz.