Santoor

Santur (zapisywany także jako santoor lub santour) to perskie cymbały uderzane — trapezowe pudło rezonansowe z dziesiątkami stalowych i mosiężnych strun, w które uderza się dwoma lekkimi jak piórko drewnianymi młoteczkami zwanymi mezrabami. Jego mieniące się, kaskadowe brzmienie stanowi serce perskiej muzyki klasycznej, a jego krewni sięgają od indyjskiego santuru po grecki santouri i chiński yangqin. Sala Muzik oferuje ręcznie robione perskie santury z pracowni Sadeghi, Hamida Mousaviego, Salari i Davouda Shiraziego — od pierwszych instrumentów wysyłanych z twardym futerałem po koncertowe modele z 12 i 14 kharakami.

Szybki wybór według typu muzyka

Santur i jego perska rodzina

Santur rzadko gra sam. W klasycznym perskim zespole towarzyszą mu tar, setar, kamancza i tombak — a każdy z nich ma w naszym sklepie własny kącik.

9 czy 12 kharaków — od czego zacząć?

Kharak to jeden z małych drewnianych mostków, na których opierają się struny; ich liczba po każdej stronie określa zakres instrumentu. Santur z 9 kharakami to klasyczny standard, na którym opiera się praktycznie każdy podręcznik i nauczyciel. Model z 12 kharakami ma dodatkowe, niższe mostki, które dają głębszy rejestr i więcej swobody w modulacji.

Pełne porównanie: Różnice między santurem z 9 a z 12 kharakami. Jeśli nawet 12 to za mało, MAS-414 z 14 kharakami to santur o najszerszym zakresie w naszej ofercie.

Co decyduje o jakości santuru

Dwa santury mogą wyglądać niemal identycznie, a brzmieć zupełnie inaczej. Różnice kryją się w drewnie, kołkach i mostkach:

• Sezonowane twarde drewno — orzech to klasyczny wybór na ramę i płytę rezonansową; właściwie sezonowane drewno zapewnia instrumentowi stabilność i ciepłe brzmienie.
• Kołki stroikowe, które trzymają strój — tanie kołki się ześlizgują, a przy instrumencie z tak wieloma strunami oznacza to ciągłą frustrację. Wysokiej jakości kołki obracają się płynnie i pozostają na miejscu.
• Dopasowanie kharaków — każdy mostek musi przylegać płasko i utrzymywać struny na równej wysokości, inaczej dźwięki się duszą i brzęczą.
• Równy rozstaw strun — czyste, równomierne chóry strun pozwalają mezrabom trafiać precyzyjnie nawet w szybkim tempie.
• Zrównoważony głos — dobry santur dźwięczy z połyskiem, ale pozostaje wyrazisty; zamulone brzmienie to znak słabej płyty rezonansowej.

Czytaj więcej: Wskazówki dotyczące zakupu dobrego santuru i Od którego santuru zacząć.

Krótka historia

Instrumenty o strunach uderzanych pojawiają się na reliefach babilońskich i asyryjskich sprzed niemal trzech tysięcy lat, a santur jest udokumentowany w Persji od wielu stuleci jako jeden z głównych instrumentów tradycji klasycznej. Wędrując po świecie, jego konstrukcja dała początek całej rodzinie: 100-strunowy indyjski santur z Kaszmiru, grecki santouri, iracki santur i chiński yangqin wywodzą się z tej samej idei — strun uderzanych lekkimi młoteczkami nad pudłem rezonansowym. W Iranie santur stał się filarem radifu, kanonicznego repertuaru perskiej muzyki klasycznej, a dwudziestowieczni mistrzowie, tacy jak Faramarz Payvar, skodyfikowali jego współczesną technikę i notację, przenosząc instrument z komnat dworskich do sal koncertowych na całym świecie.

Najczęściej zadawane pytania