Թուրքական պրոֆեսիոնալ նեյ

Այս Նայը պատրաստվել է Ստամբուլի նայագործ վարպետի կողմից։


Վարպետի պատրաստում։

Այն ճիշտ նույնն է, ինչ նկարներում է։

Նկարներում և տեսանյութում այն Քըզ նեյ է (B)

Մենք կարող ենք պատրաստել նաև այլ չափսեր։

Նեյը ( Nay, Nai, Nye) հնագույն երաժշտական նվագարան է, որի վրա նվագել են 4500-5000 տարի։ Թեև այն նույնքան հին է, որքան Եգիպտոսի բուրգերը. այն դեռևս գործածության մեջ է։ Նայը պատրաստվում է եղեգից և ծայրափչային ֆլեյտա է, որն ունի պարզ, երկար իրան՝ վրան մատնանցքերով։ Նեյ անվանումը պարսկերենում եղեգ նշանակող հնագույն բառ է և պատրաստվում է եղեգի կտորից։

Թուրքական նեյը ծայրափչային եղեգնյա ֆլեյտա է, տերմինը ծագել է պարսկերեն «նայ»՝ «եղեգ» բառից, որն օսմանյան տարբերակն է հնագույն նայի։ Թուրքական թամբուր լյուտնյայի և թուրքական քեմենչե ջութակի հետ միասին համարվում են թուրքական դասական երաժշտության ամենաբնորոշ նվագարանները։ Թուրքական նեյը դիզայնով պարզ է, սակայն այն կարող է հասնել երեք օկտավա դիապազոնի։ Թուրքական նեյերն ըստ երկարության բաժանվում են մի քանի կարգերի և ընդունակ են արտադրելու ավելի ցածր հնչերանգներ, քան արաբական նայը։

Թուրքական նեյը ունի յոթ մատնանցք՝ վեցը նվագարանի առջևում և մեկը հետևում։ Հետևի բթամատի անցքը կենտրոնացված չէ, այն թեքված է ձախ կամ աջ՝ կախված նրանից՝ նվագարանը նախատեսված է վերևում ձախ, թե աջ ձեռքով նվագելու համար։

Հատկանիշը, որը Թուրքական նեյը տարբերում է այլ մշակույթների նմանատիպ նվագարաններից, ընդարձակվող մունդշտուկն է կամ շուրթի հենարանը, որը կոչվում է Բաշպարե- Բաշպարե, ավանդաբար պատրաստված գոմեշի եղջյուրից, փղոսկրից կամ էբենոսից, սակայն ժամանակակից շրջանում շատերը պլաստիկից կամ նմանատիպ նյութից են։ Թուրքական նեյը նվագում են՝ բաշպարեն սեղմելով գրեթե փակ շուրթերին և ֆլեյտան թեքելով այնպես, որ շուրթերի կենտրոնից նեղ օդի հոսք փչվի ներքին եզրին՝ ձախ կամ աջ, կախված նրանից՝ ֆլեյտան կառուցվածքով ձախակողմյան է, թե աջակողմյան։ Այս տեխնիկան տալիս է ավելի ցածր ձայնի ուժգնություն, սակայն ավելի լավ վերահսկվող հնչյուն՝ համեմատած պարսկական նեյի կամ մոնղոլական ցուրի հետ, որոնք նվագվում են՝ մունդշտուկը վերին շրթունքի տակ դնելով և ատամներին հպվելով։