Cajon Nedir, Nasıl Çalınır?

Cajon Nedir?

İspanyolcada Cajon kelimesinin sözlük anlamı kutu ya da çekmecedir. Cajon çalgısı ise kutuya benzeyen ve harika sesler çıkarabilen bir çalgıdır. Eller, avuç içleri ve parmak uçlarıyla çalınır. Perküsyoncu çalarken cajonun üzerine oturur. Fırça, tokmak ya da bagetlerle de çalınabilir.

Kutunun 5 yüzeyi genellikle 1/2 ila 3/4 inç kalınlığındaki ahşap levhalardan yapılır. Kutunun ince kontrplak levhadan yapılan altıncı yüzeyi ise vuruş yüzeyi görevi görür. Cajonun bu yüzeyinin adı tapadır.

Boyutu ve ağırlığı sayesinde cajon taşıması oldukça kolay bir çalgıdır. Cajonun her yüzeyine vurarak kendine özgü sesler elde edebilirsiniz. Farklı sıyırma, çekme ve kapalı ya da açık vuruşlar çok çeşitli, etkileyici sesler ortaya çıkarır.

Cajonun Tarihi Nedir?

Cajon, 19. yüzyıldan bu yana Afro-Peru müziğinde çok önemli bir yer tutar. 1850'lerde cajon popülaritesinin zirvesindeydi. Peru'da Afrika davullarının yerini alması için icat edilmiştir. Sömürge dönemi Peru'sunda köleler tarafından çalınmış, sonradan efendiler tarafından yasaklanmıştır. İlk cajonlar, boş meyve kasaları ve ters çevrilmiş çekmecelerden oluşan oldukça basit araçlardı. Kölelik sonrasında cajon, Criollolar da dâhil olmak üzere geniş bir kitleye yayılmıştır. Bugün ise cajon, geleneksel Peru müziğinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Aynı zamanda Peru ulusal mirasının çok sevilen bir simgesidir.

Cajonun kökenine dair iki farklı kuram vardır. Bunlardan biri, bu davulun Batı ve Orta Afrika'dan, Angola'dan ve Antiller'den gelen kutu benzeri birkaç çalgının doğrudan devamı olduğudur. Bu çalgılar, köleler tarafından ellerindeki İspanyol nakliye sandıklarından yapılmıştır. Küba'nın Matanzas gibi liman kentlerinde morina nakliye sandıkları ve küçük şifonyer çekmeceleri benzer çalgılara dönüşmüştür.

Bir diğer kuram ise kölelerin, ağırlıklı olarak Afrikalıların yaşadığı bölgelerde İspanyol sömürge yönetiminin müzik yasaklarını delmek için kutuları çalgı olarak kullandığı, böylece çalgılarını âdeta gizlediğidir.

Cajon Nasıl Çalınır?

Cajon en yaygın biçimde üzerine oturularak ve yüzeylerine elle vurularak çalınır. Ancak bazı perküsyoncular cajonun arkasına oturup öne doğru eğilerek çalar. Cajonu sizin için en rahat olan pozisyonda çalabilirsiniz.

Cajonun bir yüzüne açılmış olan delik, sesi toplaması için arkanızda kalmalıdır. Cajon çalma yöntemlerinden biri, yüzeylerine açık avuç içlerinizle vurmaktır. Avuçlarınızı ya da parmaklarınızı kapağın üzerine nasıl yerleştirdiğinize bağlı olarak farklı sesler elde edersiniz. Ya da bir sandalyeye oturup davul kutusunu önünüzde tutabilirsiniz. Böylece bacaklarınızın üzerinden uzanmak zorunda kalmadan kapaklara ve vuruş bölgelerine daha hızlı vurabilirsiniz.

Cajon çalmanın pek çok tarzı vardır. Bu tarzlar arasından özgürce seçim yapabilirsiniz. Yeter ki çaldığınız pozisyonda rahat olun.

İlginizi çekebilir: Mazhar Çalgısı Hakkında Her Şey. Riq ile Arasındaki Fark Nedir?